Strona Główna arrow Warto wiedzieć
czwartek, 21 sierpień 2014
 
 
KIK76
Postępowanie z nieletnim Drukuj E-mail

Szanowni Państwo poniżej przedstawiamy najważniejsze według nas, informacje dotyczące postępowania w sprawach nieletnich. Mamy nadzieję, że uświadomienie odpowiedzialności karnej jaka może być stosowana wobec osób nieletnich pozwoli na ograniczenie przestępstw i wykroczeń popełnianych przez osoby, które nie ukończyły 18 roku życia.

Postępowanie w sprawie nieletniego.

Podstawowym aktem prawnym w sprawach nieletnich jest Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Jest to dokument oparty na elementach wychowawczych , których zasadą podstawową jest przede wszystkim szeroko rozumiane dobro dziecka.

W dążeniu do przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich i stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem bądź z zasadami współżycia społecznego, oraz w dążeniu do umacniania funkcji opiekuńczo-wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa stanowi się, co następuje….”

Zacytowana preambuła mówi przede wszystkim o przeciwdziałaniu demoralizacji i przestępczości nieletnich oraz o umacnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej, poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich. Są to dwa podstawowe cele do których należy dążyć.

Sprawy z udziałem osób nieletnich są rozpatrywane przez sądy rodzinne i nieletnich. W postępowaniach takich stosowane są procedury zawarte w przepisach :

-Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich

-Kodeksu postępowania cywilnego

-Kodeksu postępowania karnego

W sprawach, gdzie nieletni dopuścili się popełnienia czynu karalnego sąd rodzinny stosuje przepisy części ogólnej kodeksu karnego, kodeksu karnego skarbowego, a także kodeksu wykroczeń.

Jak i kiedy kontaktować się z Policją?

W przypadkach kiedy zaistniały okoliczności , które mogą wskazywać na popełnienie przestępstwa lub wykroczenia należy skontaktować się z Policją pod numerem tel. 997 lub z telefonu komórkowego pod nr 112.

W myśl artykułu 4 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich ... "Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu.

§ 2. Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję.

§ 3. Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję oraz przedsięwziąć czynności niecierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu.


PODSTAWOWE POJĘCIA

Nieletni - pojęcie to zostało zróżnicowane w odniesieniu do trzech grup osób objętych takim nazewnictwem i tak :a) w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji nieletnim jest osoba do 18 roku życia, b) w postępowaniu o czyny karalne to osoba, która dopuściła się takiego czynu po ukończeniu 13 roku życia, a nie ukończyła lat 17 c) trzecie znaczenie pojęcia nieletni to wykonywanie środków wychowawczych i środka poprawczego, w stosunku do osób wobec, których środki te zostały orzeczone, nie dłużej niż do ukończenia przez nie lat 21.

Prawo polskie nie zna dolnej granicy wieku odpowiedzialności nieletnich sprawców czynów zabronionych.

Demoralizacja, według słownika języka polskiego to „odrzucenie obowiązujących norm moralnych, prowadzące do łamania prawa, rozwiązłości obyczajów itp.; też: czyjeś działania lub zachowanie powodujące u innych odrzucenie takich norm"

Niedostosowanie społeczne według wolnej encyklopedii " jest pojęciem węższym od niedostosowania. W znaczeniu socjologicznym niedostosowana społecznie jest każda jednostka godząca swoim postępowaniem w interes całości społeczeństwa, nie respektująca przyjętych norm społeczno-moralnych."

Czyn karalny: jest to czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo, przestępstwo skarbowe, oraz wykroczenie określone w następujących przepisach Kodeksu wykroczeń, Kodeksu karnego,

a.) czyny karalne będące wykroczeniami:

- art. 74 KW, niszczenie, uszkadzanie, usuwanie lub czynienie nieczytelnymi znaków lub napisów ostrzegających o grożącym niebezpieczeństwie dla życia lub zdrowia człowieka albo ogrodzenia lub innego urządzenia zapobiegającego takiemu niebezpieczeństwu,

- art. 76 KW rzucanie kamieniami lub innymi przedmiotami w pojazd mechaniczny będący w ruchu,

- art. 85 KW samowolne ustawianie, niszczenie, uszkadzanie, usuwanie, włączanie lub wyłączanie znaku, sygnału, urządzenia ostrzegawczego lub zabezpieczającego albo zmienianie ich położenia, zasłanianie dotyczy ruchu drogowego.

- art. 119 KW kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej, jeżeli jej wartość nie przekracza 250 złotych,

- art. 122 KW nabycie mienia wiedząc o tym, że pochodzi ono z kradzieży lub z przywłaszczenia, lub pomoc do jego zbycia albo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przyjęcie tego mienia lub pomoc w ukryciu, jeżeli wartość mienia nie przekracza 250 złotych (paserstwo),

- art.124 KW umyślne zniszczenie, uszkodzenie lub uczynienie cudzej rzeczy niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 250 złotych,

- art. 143 KW złośliwe utrudnianie lub uniemożliwianie korzystania z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego, a w szczególności uszkadzanie lub usuwanie przyrządów alarmowych, instalacji oświetleniowej, zegarów, automatów, telefonów, oznaczeń nazwy miejscowości, ulicy, placu lub nieruchomości, urządzeń służących do utrzymania czystości lub ławek.

Jeśli nieletni popełni inne wykroczenie niż wyżej wymienione należy wtedy jego zachowanie określić jako przejaw demoralizacji.

b) czyny karalne będące przestępstwami z kodeksu karnego:

- art. 137 KK publiczne znieważanie, niszczenie, uszkadzanie lub usuwanie godła,

- art. 156 KK spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci:

1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,

2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała

- art. 157 KK spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, innego niż określony w art. 156 § 1, spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwające nie dłużej niż 7 dni,( przestępstwo tzw. średniego i lekkiego uszkodzenia ciała, to zdarza się nieletnim dużo częściej niż 156 KK),

- art. 158 KK udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1 -- art. 177 KK naruszenie, chociażby nieumyślne, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i spowodowanie nieumyślnie wypadku, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1

- art. 178a KK prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego ( coraz częściej w praktyce sądowej uczniowie siadają po wypiciu alkoholu na rower i w ten sposób popełniają ten czyn karalny raczej poza szkołą),

- art. 190 KK grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, (przestępstwo groźby karalnej, zdarza się czasami w szkole, często jest powiązane z tzw. wymuszeniami rozbójniczymi),

- art. 191 KK stosowanie przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia,

- art. 216 KK znieważenie innej osoby w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, ( rzadko się zdarza, by pokrzywdzeni zgłaszali, ale dzieci w szkole często się znieważają),

- art. 217 KK uderzenie człowieka lub naruszenie w inny sposób jego nietykalności cielesnej,

- art. 226 KK znieważenie funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, (wyjątkowo w szkole np. w czasie interwencji policji ale zdarzało się, że nieletni znieważał poza szkoła policjanta),

- art. 233 KK składanie zeznań mających służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy i zeznawanie nieprawdy lub zatajanie prawdy, ( w szkole wyjątkowo podczas składania wyjaśnień przed policją, poza szkołą zdarza się nieletnim często),

- art. 270 KK podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia za autentyczny, lub użycie takiego dokumentu jako autentycznego, ( np. wpisywanie ocen, podrabianie zwolnień lekarskich, podrobienie legitymacji szkolnej itp.), zabronione jest również używanie podrobionego lub przerobionego dokumentu art. 273 KK,

- art. 275 KK posługiwanie się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe lub kradzież, przywłaszczenie takiego dokumentu, a także zniszczenie, uszkodzenie takiego dokumentu art. 276 KK,

- art. 278 KK zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej- kradzież często się zdarza na terenie szkoły,

- art. 279 KK kradzież z włamaniem, też często w szkole,

- art. 280 KK kradzież z użyciem przemocy wobec osoby lub z groźbą natychmiastowego jej użycia albo doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności w celu dokonania kradzieży,

- art. 288 KK niszczenie cudzej rzeczy, uszkadzanie lub czynienie jej niezdatną do użytku,

- art. 291 KK nabycie rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego lub pomoc w jej zbyciu albo przyjęcie rzeczy lub jej ukrycie, ( przestępstwo paserstwa umyślnego i nieumyślnego art. 292 KK), - art.312 KK puszczanie w obieg podrobionego albo przerobionego pieniądza, innego środka płatniczego, który sama osoba sprawcy otrzymała jako prawdziwy

Mając świadomość rodzajów wykroczeń, przestępstw i kar warto pamiętać jeszcze o zasadach odpowiedzialności nieletnich:

- w sytuacji, gdy czyn zabroniony zostanie popełniony przez np. dziewięcioletnie dziecko wtedy sędzia rodzinny wszczyna postępowanie o demoralizację takiego dziecka po to, by ustalić wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące popełnienia tego czynu oraz ocenić stopień demoralizacji tego dziecka.

- gdy sprawca czynu zabronionego miał już ukończone 13 lat w chwili popełnienia czynu, takie zachowanie kwalifikuje się jako czyn karalny, o ile zachowanie to wypełnia pozostałe znamiona czynu zabronionego określone w innych przepisach.

-po ukończeniu 17 roku życia nieletni odpowiada już na zasadach właściwych dla odpowiedzialności karnej osób dorosłych. Oznacza to, że gdy siedemnastolatek zostaje oskarżony o popełnienie przestępstwa, przez policję lub prokuratora, jego sprawa trafia do Wydziału Grodzkiego Sądu Rejonowego lub do Wydziału Karnego tegoż Sądu.

17 letni sprawca przestępstwa może zostać już skazany przez Sąd Grodzki lub Karny na kary: grzywny, ograniczenia wolności, pozbawienia wolności, 25 lat pozbawienia wolności, dożywotniego pozbawienie wolności( artykuł 32 Kodeksu karnego).

Za popełnienie wykroczenia Sąd Grodzki skazuje sprawcę, który ukończył 17 lat na kary: aresztu, ograniczenia wolności, grzywny, nagany.

Jednak zgodnie z treścią art. 10§ 2. Kodeksu Karnego nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280, może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

Wymienione przestępstwa są to najpoważniejsze zbrodnie (zamach na życie Prezydenta RP, zabójstwo, ciężkie uszkodzenie ciała, spowodowanie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób, spowodowanie katastrofy, zgwałcenie zbiorowe lub ze szczególnym okrucieństwem, branie lub przetrzymywanie zakładnika, rozbój).

Osoba nieletnia, która dopuściła się popełnienia któregoś z wyżej wymienionych przestępstw, po ukończeniu 15 roku życia, może odpowiadać jak dorosły.

 
ndsn
Wyszukiwarka
Inne informacje
telzaufkids
reaguje
itaka
RPO
rasizm
niebieska linia
stop18
kibicbezpieczny
narkotyki
rodzice